شام منطقهء چهار فصل بوده و به همين دليل در كوه و دشت آن اسباب نعمت فراهم و هواى آن معتدل است ؛ برف و باران فراوان در آن مىبارد و خاكى حاصلخيز دارد . جنگلها ، معادن ، آبهاى گرم معدنى ، نهرهاى روان ، درياچه‌هاى سودمند ، هواى شادى آفرين ، خانه‌هاى پهناور و مناظر خيره كننده از ديگر مواهب طبيعى سرزمين شام است ؛ و حبوبات ، بقولات و انواع درختان در آنجا مىرويد . « 1 » ويژگىهاى شام گفته‌اند : از جمله ويژگىهاى شام « طاء » هاى سه گانه يعنى طعن ، طاعت ( فرمانبردارى ) و طاعون است . اما طعن ( ضربه ) : لشكريانش به شجاعت معروفند ، همچنين طاعت شاميان ضرب المثل است تا آنجا كه گفته‌اند : از آن رو كار بر مراد معاويه بود كه فرمانبردارترين لشكريان را در اختيار داشت . در حالى كه امام على ( ع ) نافرمانبر دارترين لشكريان ، يعنى عراقيان را در اختيار داشت . طاعون نيز در آنجا بسيار شايع است . « 2 » از ويژگىهاى ممتاز شام - هنوز هم - زندگى ارباب اديان و اقوام گوناگون مانند رومى ، ايرانى و عرب در اين سرزمين است . « 3 » شام ، دروازهء فاتحان كشور گشايان از دريا و خشكى و از چهار سو به شام آمده‌اند . . . فراعنه از دريا و خشكى ، بابليها و ايرانيان از شرق و شمال ، اسكندر ، صليبها و عثمانيها از شمال ، غازان ، هولاكو و تيمور لنگ از شرق ، فاتحان عرب از شرق و جنوب ، و ناپلئون از جنوب و از راه درياى غرب به اين سرزمين آمده‌اند . « 4 » دمشق تا سال 721 ق . م يعنى سال استيلاى بابليها و ايرانيان ، فرمانبردار آشوريها بود . سپس ساكنان اين شهر همراه ديگر مردم سوريه عليه بُخْتُنَصَّرْ شوريدند . در سال 331 ق . م

--> ( 1 ) . خطط الشام ، ج 1 ، ص 14 . ( 2 ) . دائرة المعارف المعلم بطرس البستانى ، ج 10 ، ص 395 . ( 3 ) . خطط الشام ، ج 1 ، ص 28 . ( 4 ) . همان .